استادن جي ڀرتين جي ويٽنگ اميدوارن بابت سنڌ اسيمبليءَ جي خصوصي ڪاميٽي جو پهريون اجلاس، ون ٽائيم موقعو، ٻيهر ٽيسٽ ۽ عمر ۾ رعايت سميت مختلف تجويزون غور هيٺ
ڪراچي (23 اپريل 2026) سنڌ ۾ استادن جي ڀرتين واري مرحلي ۾ ويٽنگ اميدوارن جي معاملي بابت قائم سنڌ اسيمبليءَ جي خصوصي ڪاميٽي جو پهريون اجلاس سنڌ اسيمبليءَ جي اسپيڪر سيد اويس قادر شاهه جي صدارت هيٺ چيئرمين طور اسيمبليءَ جي ڪاميٽي روم نمبر 2 ۾ منعقد ٿيو. اجلاس ۾ ويٽنگ اميدوارن بابت مختلف تجويزن ۽ ايندڙ لائحه عمل جو تفصيلي جائزو ورتو ويو، جڏهن ته فيصلو ڪيو ويو ته ايندڙ اجلاس ۾ حتمي سفارشون تيار ڪيون وينديون.
اجلاس ۾ ويٽنگ اميدوارن کي هڪ ڀيرو ٻيهر يا ون ٽائيم موقعو ڏيڻ، ٻيهر ٽيسٽ وٺڻ، عمر جي حد ۾ رعايت ڏيڻ ۽ ايندڙ سمورين استادن جي ڀرتين کي پارلياماني ڪاميٽيءَ جي نگراني هيٺ ڪرائڻ جهڙن مختلف آپشنز تي غور ڪيو ويو.
خصوصي ڪاميٽيءَ جي اجلاس ۾ تعليم واري وزير سيد سردار علي شاهه، قانون ۽ پارلياماني معاملن واري وزير ضياءَ لنجار، مخالف ڌر اڳواڻ علي خورشيدي، سنڌ اسيمبليءَ جي ميمبر جميل سومرو، ايم پي اي محمد شبير قريشي، وڏي وزير سنڌ جي خاص مددگار ايم پي اي تنزيلا ام حبيبه، ايم پي اي محمد راشد خان ۽ ٻين ميمبرن سميت سيڪريٽري اسڪول ايجوڪيشن زاهد علي عباسي ۽ ٻيا آفيسر شريڪ ٿيا. اجلاس ۾ اسڪول ايجوڪيشن کاتي پاران استادن جي ڀرتين، خالي جاين، ويٽنگ اميدوارن ۽ مستقبل جي پاليسي بابت تفصيلي بريفنگ ڏني وئي.
اجلاس کي ٻڌايو ويو ته سنڌ ۾ 2019 دوران لڳ ڀڳ 50 هزار استادن جون خالي جايون سامهون آيون. رٽائرمينٽ ۽ وقت کان اڳ رٽائرمينٽ جي وڌندڙ رجحان کي نظر ۾ رکندي ڀرتين واري عمل جو مدو وڌايو ويو، جڏهن ته 2022 ۾ وڏي پيماني تي ڀرتين جو عمل شروع ڪيو ويو. جون 2025 تائين سنڌ ڀر ۾ 95 هزار کان وڌيڪ استادن کي ميرٽ ۽ شفافيت جي بنياد تي ڀرتي ڪيو ويو، جنهن کي قومي سطح تي وڏي ڪاميابي قرار ڏنو ويو.
سنڌ اسيمبليءَ جي اسپيڪر سيد اويس قادر شاهه چيو ته ايتري وڏي انگ ۾ شفاف ۽ ميرٽ تي استادن جون ڀرتيون سنڌ حڪومت جو تاريخي قدم آهن. هن چيو ته ميرٽ، شفافيت ۽ تعليمي بهتري کي هر صورت برقرار رکيو ويندو ۽ ڪاميٽي آڏو پيش ڪيل سموري ڊيٽا جو فني جائزو ورتو ويندو.
تعليم واري وزير سنڌ سيد سردار علي شاهه تجويز ڏني ته ايندڙ سمورن استادن جي ڀرتين جا مرحلا پڻ پارلياماني ڪاميٽيءَ جي نگراني هيٺ ٿيڻ گهرجن، جيئن ضرورت، شفافيت ۽ ميرٽ کي مستقبل ۾ به يقيني بڻائي سگهجي. هن چيو ته تعليم جي بهتري گڏيل ذميواري آهي، سنڌ اسيمبلي جيڪا سنڌ جي عوام جي نمائندگي ڪندڙ فورم آهي، ان جي نمائندن جي شموليت سان اهو عمل وڌيڪ مضبوط ٿيندو. سندس چوڻ هو ته هن روايت جي قائم ٿيڻ سان تعليم کي صرف اڄ نه پر مستقبل لاءِ به محفوظ بڻائڻو پوندو.
اجلاس ۾ ٻڌايو ويو ته استادن جون ڀرتيون 6 مرحلن ۾ مڪمل ڪيون ويون ۽ ٽيسٽ پاس اميدوارن کي تعلقي سطح تي مقرر ڪيو ويو، جيئن ڏورانهن علائقن ۾ استادن جي کوٽ پوري ڪري سگهجي. تنهن هوندي به هارڊ ايرياز ۾ گهٽ پاسنگ شرح سبب ڪيترين ئي جاين اڃا تائين خالي آهن. ڪاميٽي او ايم آر ۽ اي ايم آر تي ٻڌل شفاف ٽيسٽنگ سسٽم کي ساراهيو.
قانون ۽ پارلياماني معاملن واري وزير ضياءَ لنجار چيو ته سمورا فيصلا قانوني دائري ۽ پاليسي فريم ورڪ اندر رهي ڪري ڪيا ويندا. هن چيو ته اميدوار تنظيمن جي احتجاج سبب عوامي تڪليفن کان بچڻ لاءِ معاملي جو مستقل ۽ متوازن حل ضروري آهي، جڏهن ته نوجوانن ۽ نون گريجوئيٽس لاءِ برابر موقعا پڻ برقرار رکڻا پوندا. هن چيو ته نوجوانن کي هاڻي نون موقعن جي اميد سان اڳتي وڌڻ گهرجي.
اجلاس ۾ ويٽنگ اميدوارن جي معاملي تي تفصيلي غور ڪيو ويو. ڪاميٽي ان امڪان جو جائزو ورتو ته ڊگهي عرصي کان انتظار ڪندڙ اميدوارن کي جون 2026-27 تائين هڪ آخري يا ون ٽائيم موقعو ڏئي سگهجي ٿو. ان سان گڏ اها تجويز به غور هيٺ آئي ته پراڻن نتيجن تي اڻڄاتل مدي تائين ڀاڙڻ بدران اميدوارن کان ٻيهر ٽيسٽ ورتي وڃي. اجلاس ۾ ويٽنگ لسٽ لاءِ واضح ٽائم فريم مقرر ڪرڻ تي پڻ اتفاق ڪيو ويو، جيئن نون اميدوارن ۽ فريش گريجوئيٽس لاءِ به موقعا برقرار رهن.
سنڌ اسيمبليءَ جي ميمبر جميل سومرو، جنھن جي درخواست تي پارلياماني ڪاميٽي قائم ڪئي وئي، چيو ته ڪيترائي اميدوار سالن کان انتظار ڪري رهيا آهن، تنهن ڪري معاملي کي انساني همدردي، سماجي مسئلن ۽ عمر جي حد ختم ٿيڻ وارن اميدوارن جي حالتن کي نظر ۾ رکي ڏسڻ گهرجي. ايم پي اي محمد شبير قريشي تجويز ڏني ته ويٽنگ اميدوارن کي ٻيهر ٽيسٽ جو موقعو ڏيڻ پڻ هڪ مؤثر آپشن ٿي سگهي ٿو.
مخالف ڌر اڳواڻ علي خورشيدي چيو ته سنڌ ۾ ايتري وڏي انگ ۾ ميرٽ تي ڀرتين سان سرڪاري اسڪولن جي صورتحال بهتر ٿي آهي ۽ تعليم جي معاملي تي حڪومت ۽ مخالف ڌر جو موقف هڪجهڙو آهي. هن چيو ته تازن ارلي چائلڊ هوڊ ٽيچرز ۽ سائنس ٽيچرز جي ٽيسٽن نتيجن ۾ مناسب گنجائش ۽ رعايت جو پهلو پڻ هئڻ گهرجي، جيئن استادن جي کوٽ ختم ڪرڻ سان گڏ نون اميدوارن کي به اڳ وانگر ٽيسٽ ڪرائيٽيريا ۾ رعايت ڏئي انصاف جا تقاضا پورا ڪري سگهجن.
اجلاس ۾ ان ڳالهه کي پڻ ساراهيو ويو ته 32 هزار کان وڌيڪ عورت اميدوارن جي پاسنگ شرح نمايان رهي، پاڪستان ۾ پهريون ڀيرو عورتن کي ايتري وڏي انگ ۾ روزگار جو موقعو مليو، جڏهن ته اوپن ميرٽ، عورتن، اقليتي ۽ معذور ڪوٽا تحت حڪومتي پاليسيءَ مطابق شفاف ڀرتين وارو عمل مڪمل ڪيو ويو. ڪاميٽي زور ڏنو ته مستقبل جي ڀرتين ۾ اسٽوڊنٽ ٽيچر ريشو (STR) کي نظر ۾ رکندي استادن جي ضرورت ۽ ويڪنسي ريشنيلازيشن جو جائزو ورتو وڃي.
ڪاميٽي فيصلو ڪيو ته ايندڙ اجلاس ۾ آءِ بي اي سکر تحت ٿيل ٽيسٽ سان لاڳاپيل سمورو رڪارڊ، مواد ۽ ڊيٽا ڪاميٽي آڏو پيش ڪيو ويندو، جڏهن ته اي سي ٽي ۽ سائنس ٽيچرز جي 55 سيڪڙو ٿريش هولڊ ۾ نرمي واري معاملي تي به تجويزون غور هيٺ آنديون وينديون. اجلاس ۾ ان ڳالهه تي اتفاق ڪيو ويو ته سمورين سفارشن کي ميرٽ، شفافيت، قانوني گهرجن ۽ منظور ٿيل پاليسيءَ مطابق حتمي شڪل ڏني ويندي
